Obligacje skarbowe czy lokata — co daje więcej?

Przy dzisiejszych stawkach na rok więcej daje lokata, a na 3 i 4 lata więcej dają obligacje skarbowe. Po 3 latach 10 000 zł urośnie po podatku Belki do 10 939 zł na lokacie 12-miesięcznej na 3,75% (tyle wynosi dziś stopa referencyjna NBP), odnawianej co roku, i do 11 264 zł w obligacjach EDO. Żeby dorównać obligacjom EDO, lokata musiałaby mieć co najmniej 5,00% w skali roku — o 1,25 pkt proc. więcej niż stopa referencyjna NBP.

Ile zarobisz na lokacie, a ile na obligacjach?

Porównujemy 10 000 zł odłożone na rok, 3 i 4 lata. Z jednej strony jest lokata 12-miesięczna z kapitalizacją na koniec okresu, którą co roku odnawiasz razem z odsetkami. Jej oprocentowanie to 3,75% w skali roku — tyle wynosi stopa referencyjna NBP od 5 marca 2026. Z drugiej strony są trzy z obligacji skarbowych dostępnych dla każdego, z oferty na październik 2026:

• TOS — 3-letnie, ze stałym oprocentowaniem 4,40% przez cały okres. Odsetki co roku są doliczane do obligacji i wypłacane na końcu.
• COI — 4-letnie. W pierwszym roku 4,75%, potem inflacja plus marża 1,50% (przy dzisiejszej inflacji 5,60%). Odsetki są wypłacane co roku.
• EDO — 10-letnie. W pierwszym roku 5,35%, potem inflacja plus marża 2,00% (dziś 6,10%). Odsetki są doliczane co roku i wypłacane przy wykupie.

Wszystkie kwoty są już po podatku Belki (19% od odsetek), który płacisz i od lokaty, i od obligacji. Więcej o nim przeczytasz w poradniku o podatku Belki.

Na rok więcej daje lokata: 10 304 zł, o 29 zł więcej niż najlepsze z obligacji — TOS (10 275 zł). W ciągu roku żadna z tych obligacji nie dochodzi do terminu wykupu, więc oddajesz je przed terminem i płacisz opłatę za wcześniejszy wykup: TOS — 1,00 zł, COI — 2,00 zł i EDO — 3,00 zł od każdej obligacji. Opłatę pobiera się z narosłych odsetek, więc zmniejsza ona zysk. Bez tej opłaty obligacje EDO dałyby po roku 10 433 zł — więcej niż lokata, więc o wyniku przesądza opłata.

Na 3 lata najwięcej dają obligacje EDO: 11 264 zł, o 325 zł więcej niż lokata (10 939 zł). Po 3 latach TOS kończą się bez opłaty, a COI i EDO oddajesz przed terminem, z opłatą.

Na 4 lata najwięcej dają obligacje EDO: 11 849 zł, o 577 zł więcej niż lokata (11 272 zł). Po 4 latach bez opłaty kończą się COI, a EDO oddajesz przed terminem. TOS kończą się po 3 latach — za pieniądze z wykupu kupujemy nowe (tyle samo sztuk w zamianie po 99,90 zł, a za resztę kolejne po 100 zł) i po roku oddajemy je przed terminem.

Na rok lub dwa lata Skarb Państwa sprzedaje też obligacje roczne ROR i dwuletnie DOR. Ich oprocentowanie jest ustalane co miesiąc na podstawie stopy referencyjnej NBP, ale nasz kalkulator ich nie uwzględnia, więc nie ma ich w tym porównaniu.

Zakładamy, że przez cały czas inflacja wynosi tyle, ile w ostatnim odczycie GUS (4,1% we wrześniu 2026), oprocentowanie lokaty się nie zmienia, a oferta obligacji za 3 lata będzie taka jak dziś. Odsetki z COI, wypłacane co roku, liczymy jako gotówkę, bez ponownego inwestowania.

Jakie oprocentowanie lokaty dorówna obligacjom?

Szukamy najniższego oprocentowania (z dokładnością do 0,01 pkt proc.), przy którym lokata z tego porównania kończy z co najmniej taką kwotą jak najlepsza z obligacji TOS, COI i EDO:

• Na rok: żeby dorównać obligacjom TOS (10 275 zł), lokacie wystarczy 3,40% w skali roku — o 0,35 pkt proc. mniej niż stopa referencyjna NBP.
• Na 3 lata: żeby dorównać obligacjom EDO (11 264 zł), lokata musiałaby mieć co najmniej 5,00% w skali roku — o 1,25 pkt proc. więcej niż stopa referencyjna NBP.
• Na 4 lata: żeby dorównać obligacjom EDO (11 849 zł), lokata musiałaby mieć co najmniej 5,35% w skali roku — o 1,60 pkt proc. więcej niż stopa referencyjna NBP.

Te liczby uwzględniają podatek Belki po obu stronach i opłaty za wcześniejszy wykup obligacji. Jeśli Twoja lokata dopisuje odsetki częściej, np. co miesiąc, wystarczy jej nieco niższe oprocentowanie, bo odsetki od odsetek zaczynają pracować wcześniej.

Oprocentowanie lokaty znasz tylko na bieżący okres: po roku bank odnowi ją na takim procencie, jaki będzie wtedy w ofercie. TOS mają stałe oprocentowanie przez całe 3 lata, a COI i EDO od drugiego roku zależą od inflacji.

Co zostaje po inflacji?

Inflacja według GUS wyniosła 4,1% we wrześniu 2026 (rok do roku). Wynik realny pokazuje, ile zyskujesz albo tracisz rocznie po podatku i po uwzględnieniu wzrostu cen — przy założeniu, że inflacja zostanie na tym poziomie.

Lokata na 3,75% daje po podatku 3,04% rocznie — mniej, niż wynosi inflacja, więc realnie tracisz 1,02% rocznie. Najlepszy realny wynik w tym zestawieniu dają obligacje EDO na 4 lata: 0,22% rocznie ponad inflację. Realny zysk widać w 2 z 12 wariantów w tabeli.

Na zmianę inflacji każda z tych opcji reaguje inaczej. Lokata ma zwykle stałe oprocentowanie do końca okresu, a przy odnowieniu dostajesz to, co bank będzie wtedy oferował. TOS mają stałe oprocentowanie przez 3 lata, więc gdy ceny zaczną rosnąć szybciej, realnie zarobią mniej. COI i EDO od drugiego roku płacą inflację plus marżę: gdy inflacja rośnie, rośnie też ich oprocentowanie. Gdy spada, oprocentowanie też spada, ale nigdy poniżej marży, bo ujemna inflacja liczy się jako zero.

Jak inflacja zmienia wartość pieniędzy na przestrzeni lat, pokaże kalkulator inflacji. Więcej o tym, jak chronić przed nią oszczędności, przeczytasz w poradniku „Inflacja a oszczędności”.

Czym jeszcze różnią się lokata i obligacje?

Limit gwarancji BFG liczy się osobno w każdym banku, od sumy wszystkich Twoich pieniędzy w tym banku, razem z odsetkami.

Przy wcześniejszym wykupie obligacji nie musisz oddawać wszystkich: wybierasz, ile zwracasz, i opłatę płacisz tylko od nich. Przy TOS i EDO opłata nie może przekroczyć narosłych odsetek, więc nie stracisz wpłaconych pieniędzy. Zasady zerwania lokaty — czy tracisz wszystkie odsetki, czy ich część — znajdziesz w jej regulaminie.

Czy lokata promocyjna zmienia wynik?

Banki często ogłaszają lokaty z oprocentowaniem wyraźnie wyższym niż standardowe. Zanim porównasz taką lokatę z obligacjami, sprawdź jej warunki. Lokaty promocyjne bywają:

• tylko na nowe środki, czyli pieniądze, których wcześniej nie było w banku, albo tylko dla nowych klientów;
• krótkie, np. na 3 miesiące;
• z limitem kwoty;
• dostępne pod warunkiem, np. założenia konta albo płacenia kartą.

Oprocentowanie lokaty podaje się w skali roku, a odsetki są proporcjonalne do okresu. Lokata na 3 miesiące daje więc jedną czwartą rocznego oprocentowania, a po jej końcu pieniądze trzeba ulokować na nowo — często na niższy procent.

Żeby uczciwie porównać taką lokatę z obligacjami, policz w przybliżeniu średnie oprocentowanie za cały rok, np. 3 miesiące promocji i 9 miesięcy zwykłej lokaty. Dopiero tę średnią porównaj z oprocentowaniem, przy którym lokata dorównuje obligacjom.

Kiedy lokata, a kiedy obligacje?

Nie musisz wybierać między nimi. Lokata i obligacje różnią się przede wszystkim tym, jak szybko i jakim kosztem odzyskasz pieniądze, więc oszczędności możesz podzielić według tego, kiedy mogą Ci być potrzebne:

• Pieniądze na nieprzewidziane wydatki, czyli poduszka finansowa — na koncie oszczędnościowym albo krótkiej lokacie. Odzyskasz je szybko, tracąc najwyżej odsetki z bieżącego okresu.
• Pieniądze na wydatek za rok lub dwa — na lokacie albo w obligacjach, zależnie od tego, co po opłatach daje więcej. Wynik po roku pokazuje pierwsza tabela w tym poradniku.
• Pieniądze odkładane na kilka lat — tu obligacje mają przewagę nad lokatą odnawianą co roku: COI i EDO od drugiego roku chronią je przed wzrostem inflacji, a TOS mają stałe oprocentowanie przez całe 3 lata, podczas gdy oprocentowanie lokaty znasz tylko do najbliższego odnowienia. Ile to daje przy dzisiejszych stawkach, pokazują tabele powyżej.

Obligacje możesz kupować stopniowo, np. co miesiąc. Każda partia ma warunki z oferty z miesiąca zakupu, a gdy będziesz potrzebować pieniędzy, oddasz tylko tyle obligacji, ile trzeba. Jeśli odkładasz na dłużej niż 4 lata, porównaj też EDO z COI — piszemy o tym w poradniku „EDO czy COI?”.